Grzegorz Szlefarski - Stanisław Staszic i przemysłowe dziedzictwo Miedzianej Góry

Dzisiaj, 20 stycznia, przypada 200. rocznica śmierci Stanisława Staszica. Jako Przewodni Świętokrzyski i mieszkaniec Miedzianej Góry, która posiada tak bogatą historię górniczo-hutniczą, wychowując się w cieniu monumentalnego Muru Oporowego, który obchodzi w tym roku swoje 200 urodziny, czułem się zobowiązany do napisania kilku słów o tym wydarzeniu.

Od lat oprowadzam uczniów, mieszkańców i turystów po ruinach Zakładu Wielkopiecowego w Bobrzy opowiadając o Staszicu i jego dokonaniach dla naszego regionu. Zapraszam do przeczytania przygotowanych przeze mnie informacji na temat Staszica i jego związków z Miedziana Góra. Jest to niewątpliwie uzupełnienie rajdu "Szlakiem idei Staszica. 200 lat pamięci i dziedzictwa", który odbył się 18 stycznia br.

Kościół św. Jakuba - czyli zanim w Chęcinach pojawili się Franciszkanie

Nie od dziś wiadomo, że instytucje kościelne, odgrywały kluczową rolę w powstawaniu i rozwoju wielu osad i miast, zwłaszcza w średniowiecznej Europie. Czy kościół św. Jakuba w Chęcinach był zaczątkiem do powstania Chęcin? Tego nie możemy być pewni. Większy wpływ miało rozwijające się okoliczne górnictwo kruszcowe. Pewne jest jednak to, że nieistniejący dziś kościół górniczy św. Jakuba był pierwszym chęcińskim kościołem. 

Kacper Fodyga - jego historia, dzieła i życie w Chęcinach

Kacper Fodyga - choć urodził się w dalekim Mesocco (w pobliżu jeziora Como, obecnie to teren Szwajcarii, tuż przy granicy z Włochami), niemal całe swe zawodowo życie spędził w Chęcinach, pracując jako rzeźbiarz, architekt i przedsiębiorca a także chęciński wójt. Pozostawił w swym dorobku szereg dzieł architektonicznych i rzeźbiarskich.

Kacper Fodyga - obraz olejny z kościoła parafialnego pw św. Bartłomieja w Chęcinach,
wzorowany na zaginionym portrecie trumiennym

Bobrza - mur oporowy oraz ruiny zakładu wielkopiecowego

Bobrza - wieś położona nad rzeką o tej samej nazwie w powiecie kieleckim, w gminie Miedziana Góra. W 1598 roku wzniesiono tu pierwszy w Polsce wielki piec do wytopu żelaza, który pozwalał uzyskiwać ciekłą surówkę. W 1824 roku, z inicjatywy księcia  Ksawerego Druckiego-Lubeckiego, rozpoczęto budowę zakładu wielkopiecowego, tuż obok pieca z 1598 r. Miała to być największa huta w kraju. Prace przerwała powódź w 1828 roku a później powstanie listopadowe.

Ślady ryby dwudysznej odkryte koło Krzyżtoporu starsze o 10 mln lat od śladów tetrapoda z Zachełmia!

Zespół polskich naukowców z Państwowego Instututu Geologicznego - Państwowego Instytutu Badawczego (Piotr Szrek, Katarzyna Grygorczyk, Sylwester Salwa, Patrycja Dworczak) oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego (Alfred Uchman) dokonał odkrycia, które na nowo pisze historię ewolucji. Badacze zidentyfikowali najstarsze na świecie ślady poruszania się kręgowców po lądzie. Unikalne skamieniałości, liczące ponad 400 milionów lat dowodzą, że pierwsze próby wyjścia z wody na ląd podjęły ryby dwudyszne - i to około 10 milionów lat wcześniej niż słynny tetrapod z Zachełmia!

Rekonstrukcja wybrzeża morskiego sprzed 400 mln lat (rys. J. Zalewski)

III Raj Przyrodniczy im. Andrzeja Konopackiego 22.06.2024 r.

W dniu 22 czerwca 2024 r. odbył się III Rajd Przyrodniczy im. Andrzeja Konopackiego, zorganizowany przez Oddział Świętokrzyski PTTK w Kielcach oraz Koło Przewodników Świętokrzyskich PTTK "Bartek" w Kielcach. 
Zapraszam na relację z tego wydarzenia.